010 Sybren Polet – De cirkelbewoners

Ik loop achter!k las een aantal boeken, maar schreef er niets over.

Gisteren las ik De cirkelbewoners van Sybren Polet uit. En zo, wat een boek. Polet blijft na zoveel jaren (de roman verscheen bijna 50 jaar geleden, in 1970) nog altijd overeind. Verbeeldingskracht, gelaagdheid, energie. Ik denk ook dat ik dit een van de aangrijpendste boeken van Polet vind. Waarom eigenlijk? Vanwege de intuïtieve eerlijkheid, ofzo? Polet vindt van alles, hij zoekt ook, maar hij is vooral iemand die dingen oppakt en meeneemt. Zoals in alle boeken in de Lokienreeks is de hoofdfiguur een metamorfoserend personage, meer een figuur dan een mens. Of om het met de ondertitel van het boek te zeggen: een model. Een manier van leven, of niet te leven, een sociaal experiment. Zo wordt een autoritaire, conservatief-liberale politicus ontvoerd, opgesloten en heropgevoed. In De cirkelbewoners zijn de hoofdfiguren Lokien Perdok, een leraar geschiedenis, en Kilo, een primitieve holbewoner. De een is overgesocialiseerd, de ander is helemaal niet gesocialiseerd. Hun verhaallijnen vervlechten zich op een gegeven moment: de een stijgt, de ander daalt af, en ze ontmoeten elkaar in een soort schemerwereld. Zijn boeken zijn vaak een soort moderne moraliteiten, die hij gebruikt om het verhaal anders verder te vertellen. Uiteraard mixt en remixt hij daarbij uit de hoge hoed der historie. Maar om geschiedenis draait het niet, althans niet in de traditionele zin van hoe de dingen eigenlijk zijn gegaan. Bij Polet gaat het altijd om hoe de dingen ook zouden kunnen gaan. De mens is een product van externe omstandigheden, maar kan geschiedenis maken. Polet blijft altijd ‘marxiaans’ in zijn denken om het met geestverwant Constant te zeggen. Er is geen ouwelijke kritiek op vervreemding, juist de mogelijkheden van de onwerkelijkheid die de spektakelwereld van het naoorlogse consumptiemaatschappij is, worden getoond. Dit is geen humanistisch boek en dat maakt het zo vers. Polet keek verder dan zijn tijd, hoewel hij onmiskenbaar het product is van de jaren zestig (in dit boek duikt het provotariaat en de ‘onvredespijp’ op van Robert-Jasper Grootveld, maar hij wordt niet heilig gemaakt). Polet dart alweer verder, wil in beweging blijven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s